Tags & folksonomy

Ik heb onlangs mijn blogposts ge-retro-tagged. Met categorieën werkte ik al langer (min of meer als inhoudsopgave), maar het taggen in WordPress had ik even overgeslagen. Na de FOBID studiedag ben ik me meer gaan interesseren voor dit web2.0 fenomeen (het leidt tot flink wat discussie in de bibliotheekwereld gezien de anarchistische vorm ervan). En omdat ik nu toch bezig ben met die GO opleiding (denk aan: thesauri, trefwoordensystemen, classificaties) wilde ik me toch ook eens verdiepen in het taggen. Tijd dus voor een inhaalrace!

Met dat taggen ben ik zowaar nog brutaler bezig geweest dan met die categorieën! Enkelvoud of meervoud? Pfffff, wat ik zelf wil! Of ik splits doodleuk een begrip in tweeën of zelfs in drieën: archief, bibliotheek, catalogi – tja, dan krijg je automatisch enkelvoud en meervoud door elkaar! *probeert onschuldig te kijken* en ik doe dat puur op gevoel (hoe zou ik het in Google intypen als ik er iets over zoek?) En ook tegen alle regels in, benoem ik van alles waar ik persoonlijk het nut wel van inzie (hoofdzaak, bijzaak? ach, als ik het maar een belangrijk onderwerp vind). Ook noem ik soms meerdere woorden voor hetzelfde begrip (maar wat moet je anders, verwijzingen zijn niet mogelijk!)… Alles wat ik bij de GO níet mag in de uitwerking van opdrachten over thesauri en trefwoordensystemen, dat doe ik lekker wel op mijn blog. HA! 😉 wat een vrijheid!!

Alleen, wat een werk weer zeg!! dat viel nog niet mee… en in mijn hoofd begon toch een soort “gecontroleerde lijst” te ontstaan… “o wacht! ik had eerder deze tag gebruikt, die kan ik hier ook mooi gebruiken!”, niet helemaal dé officiële manier hoe je zoiets aanpakt, maar het is wel leuk spelen met die tags zo… zien waar het overlap vertoont met trefwoordensystemen/thesauri en waarin het duidelijk verschilt van deze gecontroleerde lijsten. In een poging zelf een beetje consistent te blijven heb ik de (voor mij) irriterende gevallen van inconsistentie (zowel enkelvoud als meervoud gebruiken) eruit gehaald. Overigens helpt WordPress ook hierbij door tijdens het typen al een suggestie te geven op basis van wat je eerder hebt ingevoerd. Maar ik doe het omdat ik daar zelf voor kies, niet omdat het een voorgeschreven regel is. Dat is voor mij nog het grootste verschil. Die keuzevrijheid (en de daaraan verbonden spontaniteit). Maar wat voor consequenties heeft die vrijheid? En wat zou er in een catalogus gebeuren als je dit systeem toepast? Chaos?

Taggen wordt ook wel “folksonomy” (folksonomie) genoemd. Deze artikelen (en de daarbij gegeven links) zijn erg de moeite waard om te lezen:

Folksonomy (Wikipedia Eng.)

Folksonomie (Wikipedia Ned.)

Het doel van taggen, als onderdeel van web2.0, is hier ook nog eens mooi verwoord:

Web 2.0 is about sharing and connectivity and participation. It is a user-centered era of the Web. We are moving away from expert-dictated, exclusionary models of information organization and toward inclusive, participatory ones.
(The Hive Mind
)

Ook op de FOBID studiedag werd er over taggen gesproken, en wel door Gillian Hanlon in het bijzonder. In haar presentatie kun je ook wat voorbeelden vinden van tag clouds in een catalogus.

Je ziet daar ook meteen wat problemen: spellingsfouten (gernany i.p.v. germany), meerdere varianten voor hetzelfde begrip (ww1, wwi, worldwar1, worldwarone), meervoud en enkelvoud naast elkaar (guns, gun) woorden die hun betekenis verliezen omdat ze uit elkaar getrokken worden in de tag cloud (world & war & one) en woorden die niet zo nuttig zijn als trefwoord (book, old). Al met al niet zo fraai voor in een bibliotheekcatalogus!

Voor meer problemen met taggen in bibliotheekcatalogi zie ook de eerdergenoemde artikelen.

Voor een voorbeeld van hoe het eruit ziet om in een bibliotheekcatalogus een tag cloud (van LibraryThing) toe te voegen, zie de catalogus van de Universiteitsbibliotheek Utrecht, en de presentatie van Menno Rasch. Iets anders wat opvallend is en wat ik zelf wel erg mooi vind, is de koppeling in de catalogus van de UBU naar de boekomslag met meer informatie over het werk (aangeboden door Syndetics). Het is helaas niet helemaal duidelijk dat je op die boekomslag kunt klikken (probeer maar eens). Een echte aanrader voor onze catalogus wat mij betreft.

Er zijn ook nog andere invullingen te bedenken op het gebied van tags en clouds. Zie bijv. de webpagina van de bibliotheek van het Vredespaleis (Peace Palace Library), waar je ook op trefwoord kunt zoeken “find by keyword”, en in een trefwoordenwolk (tag cloud) de meest gezochte trefwoorden te zien krijgt. De trefwoorden worden hier echter door catalogiseerders toegekend. Je kunt je ook met RSS abonneren op de nieuwste artikelen over een bepaald onderwerp (leuk!), heb meteen een feed toegevoegd aan mijn blog (zie: Publications @ PPL – linksonder)

Maar nu dwaal ik af…

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: